Дзеючыя асобы:
Калібераў Сцяпан Васільевіч.
Антаніна Цімафееўна.
Моцкін.
Печкуроў Кузьма Прохаравіч.
Гарошка Ягор Сяргеевіч.
Марыя Кірылаўна.
Наташа.
Лёня.
Ганна Чыхнюк.
Міхальчук.
Гардзіюк.
Курбатаў Сяргей Іванавіч.

Кароткі змест:

Дзея першая
(Ліпеньскі ранак. Кватэра Каліберава)
. ^ старшынірайвыканкомаКаліберавадрэннынастрой, >0 ^трымаў вымову за заганны стыль работы. Жонка хоча 5*К дапамагчы мужу, прапануе паснедаць, пераапрануца Калгасніца Ганна Чыхнюк прыходзіць за мяшкамі, у якіх Калібераву прывозілі купленую бульбу. Ганна рьп, што раённае начальства павінна больш патрабавальна с-г ' віцца да старшыні, каб ён крыху варушыўся.
3 'яўляецца адказны за хлебанарыхтоўкі Моцкін. Цімафееўна, жонка Каліберава, жаліцца на мужаву бу — камні ў печані, хоча каб яго шкадавалі і паважалі.
Моцкін паведамляе Калібераву «сакрэтны сакрэт» — я выйсці на першае месца па хлебанарыхтоўках. Для гэтагт трэба, каб дырэктар спіртзавода выдаўраспіскі, што калгс-сы здалі яму збожжа. Старшыня райвыканкома, выслу. хаўшы Моцкіна, пачынае разважаць, на каго з кіраўніко калгасаў можна выйсці з такой справай. Потым абвінавач-вае свайго памочніка ў тым, што ён штурхае «на падмач партыі, на падман дзяржавы, на злачынства». Абяцае, шт-о калі Моцкін хоць раз яшчэ згадае свой «план», то выкры яго «камбінатарскія махінацыі» на бюро райкома. МоцкІ спалохаўся.
Антаніна Цімафееўна тлумачыць Моцкіну, што гнеў Ка ліберава несур'ёзны («Ён жа толькі ведаць не хоча. Яму но трэба гэтага ведаць»),
Прыходзіць дырэктар спіртзавода Печкуроў з просьбай уратаваць ад вайсковых збораў. Пасля некаторай нязгоды Калібераўтэлефануе маёруДуеву.
3 двума кошыкамі агуркоў нясмела заходзіць старшыня калгаса Гарошка. Антаніна Цімафееўна запрашае ўсіх на снеданне. Жонка нагадвае Калібераву, калі ён таксама бя-рэцца за чарку, пра яго «камні ў пячонцы». Гарошка просіць не завышаць хоць у гэтым годзе план хлебазакупа. Калібе-раў разважае пра інтарэсы дзяржавы. На клопат старшыні, што ўкалгасе нізкі працадзень, ён гаворыць: «Таварыш Га-рошка! Я яшчэ не помню такога выпадку, каб за нізкі пра-цадзень каму-небудзь абвясцілі вымову. А за адставанне з хлебапастаўкамі — я асабіста... ведаютакіхкіраўнікоў, якія па дзве і тры вымовы маюць. Ясна? »
Дзея другая
(Двор старшыні калгаса «Партызан» Гарошкі. На верандзе сын Гарошкі малюе, ён сам спіць)
Марыя Кірылаўна, жонка Гарошкі, будзіць мужа, рыць, што прыехаў Калібераў. Старшыня хоча схавацца
340
аённага начальства на гарышчы, бо не выканаў план пас-гавак збожжа за тыдзень. Жонка і дачка спыняюць яго
Калібераў, з'явіўшыся, адразу пытае пра план паставак. ^одкін нагадвае, што ў калгасным свірне ляжыць сем тон ^амалочанага збожжа. Тое, што гэтанасенны фонд, началь-ства не цікавіць. « К а л і б е р а ў. Трэба не забываць першую запаведзь: лепшы хлеб у першую чаргу — дзяржаве. А вы, як аднаасобнік, як прыватнік разважаеце. Больш таго... Зельмі падобна на кулацкую тэндэнцыю». Ён патрабуе зняць калгаснікаў з усіх работ і кінуць на малацьбу, камбайн зняць з цімафееўкі і паслаць на жыта. Брыгадзір Міхальчук адмаў-ляецца пераводзіць людзей на іншую працу ў гэты дзень. Пагражаючы старшыні калгаса пасяджэннем бюро Калібе-раў і Моцкін пакідаюць Гарошкаў двор.
Прыбягае раззлаваная Ганна, заяўляе, што з насеннага ўчастка збожжа не аддасць. Моцкін, які вярнуўся, гаво-рыць ёй пра датэрміновае выкананне і перавыкананне пла-наў. Спрабуе Ганну запалохаць: «Вы гарлапан! Вы зрываеце хлебапастаўкі! Вы сабатуеце дзяржаўнае мерапрыем-ства!..»
Ганна выказвае Моцкіну ўсё, што думае: «Я знаю, дарагі ты наш начальнік, чаго табе хочацца. Начужым гарбу ўрай! Табе абы толькі хутчэй план выканаць, перад начальствам пахваліцца, тэлеграму ў вобласць паслаць».
Застаўшыся з Гарошкам, Моцкін прапаноўвае напісаць спіртзаводу гарантыйную распіску на хлеб. Старшыня ва-гаецца, баіцца Каліберава, пракурора, потым пытаецца, якая выгада дырэктару Печкурову даваць квітанцыі. Моцкін тлу-мачыць, што ён пабудаваў сабе дамок, а склады адраманта-ваць забыўся.
Пасля напамінку пра пасяджэнне, куды яго выклікае Ка-лібераў, Гарошка згадзіўся даць распіску. З'яўляецца Печ-куроў з гатовымі квітанцыямі, усе ідуць у праўленне ставіць пячатку.
Пракурор Курбатаў пытаецца ў Лёні, сына Гарошкі, дзе бацька, маці, сястра. Яго цікавіць Наташа. Курбатаў і Ната-Ша дамаўляюцца пра вяселле, плануюць мядовы месяц. Лёня стаў сведкам, як сястра пацалавала пракурора.
Вяртаецца Гарошка, сын паведамляе пра прыезд праку-рора. Убачыўшы ўсхваляваную жонку, старшыня зусім раз-губіўся, не можа зразумець, што Курбатаў прыехаў сватац-Ца да яго дачкі.
Дзея трэцяя
(Службовы кабінет Каліберава) ' Настрой у старшыні райвыканкома найлепшы. Ён ца, лічвае працэнты. 3 'яўляецца жонка з газетай у руках, зачьгГ вае тое месца, дзе гаворыцца пра перадавікоў. Калібере] уключаерадыё, гучыцьягоголас: «...Мызчэсцюбудземтр^ маць першынство ў вобласці па выкананню дзяржаўны\ абавязацельстваў па хлебанарыхтоўках. Парукай таму С зладжаная арганізацыя працы, працоўная дысцыпліна і доб. раенадвор'е».
Чуваць раскаты грому. Антаніна Цімафееўна марыць цра вяртанне ў сталіцу.
Уваходзіць Моцкін. Ён занепакоены выступленнем Каліберава, папярэджвае, што цяпер кожную хвіліну трэба чакаць карэспандэнтаў. («Вопыты, метады, перадавікоўім дай, тое пакажы, гэта раскажы... А што мы ім раскажам?»] Калібераўабяцае з Моцкіна «зрабіць блін». М о ц к і н: «...За што? Калі б я што-небудзь якое, дык я ж ніколі, нічога, нія-кага... Квітанцыі я не выпісваў, распіскі не даваў, на стар-шынь не націскаўі па радыё таксама не выступаў». Ён раіць начальніку выклікаць старшынь і паказаць, што ведае пра іх махінацыі.
Укабінетзаходзіцьжурналістка. Калібераў імкнецца ёй спадабацца, хваліцьяе артыкулы. Запрашае спыніццаўяго на кватэры. Гардзіюкхоча высветліць, як раён дабіўся такіх поспехаў, Калібераўгаворыцьпраналаджаную арганізацыю працы і пералічвае праведзеныя сходы, сесіі, семінары, на-рады, злёты. Журналістка здзіўлена іх колькасці.
Нясмела стукаецца Гарошка. Калібераў знаёміць яго з Гардзіюк, намякае пры гэтым, што ведае, як арганізаваў зда-чу збожжа старшыня-перадавік.
Калібераўнастойліва выпраўляе журналістку пераапра-нуцца ў сухое. Тэлефануе жонцы, каб сустрэла яе.
Старшыня райвыканкома адчытвае Гарошку, пагражае аддаць пад суд. Кіраўнік калгаса ледзь не плача, хоча рас; тлумачыць, як усё атрымалася. Яму ставяць умову — за суткі здаць хлеб і вярнуць распіскі.
Ганна скардзіцца Калібераву на непарадкі ў калгасе, на Моцкіна, які ўчора нагнаў страху на старшыню і ўсе вазілі збожжа на прыёмныя пункты, а зжатае засталося на полі-цяпер гіне. Калібераў, каб супакоіць калгасніцу, абяц ехаць на сход.
342
у Ісабінет вяртаецца Гардзіюк. Калібераў імітуе прыс-Ілт ^ ў печані. Журналістка прапануе паклікаць доктапа е вьіходзяць, акрамя Каліберава і Моцкіна. ' •Суваходзіць пракурор. Гаворыць, што на складахудырэк-й спіртзавода няма столькі збожжа, колькі паказана ў одДЬІ1 Просіць Моцкіна з усімі квітанцыямі зайсці ў пра-'уратуРУ-
Ж°нка павеАамляе. шт° карэспандэнтка паехала з Га-Оцікам і Ганнай. Калібераў выклікае машыну, каб ехаць у (Партызан», але Антаніна Цімафееўна на машыне адправіла арЭспандэнтку. Ён раздражнёны і разгневаны, але верыць, што, націснуўшы на старшынь, можна становішча пап-равіць.