1.Бепарусь ва умовах.ГЁруiаi?кайукупаiыi..А'бяднанне??-ССР.

На акупаванай немцамi тэрыторЫi Беларусi панавала ваенная адмiнiстрацыя. Яна забаранiла дзейнасць бальшавiкоу. Акупанты перадалi фабрык> i заводы iх былым уладальшкам. На весцы была адноулена прыватная уласнасць на зямлю. Памешчыкам вярталiся iх былыя зямельныя уладаннi разам з iнвентаром. Нямецкiя улады закрылi мноства прадпрыемствау, а абсталяванне i сыравiну звезлi у Германiю. Сяляне а6кладалiся вялiкiм харчовым падаткам. У прлктыкуувайшлi рэквiзiцыi мяса, хлеба, фуражу. Людзей вывозiлi у Германiю, толькi з Мiнска было адпраулена i5 тыс. чалавек. Палiтыка акупантау адразу ж сутыкнулася з супрацiуленнем насельнiцтва. Вясной 1918 г. успыхнулi сялянскiя паустаннi у Слуцюм, Лепельскiм, Гомельскiм, Мiнскiм i iншых паветах. Кiравалi народным рухам беларускiя эсеры, бальшавiкi. Стваралюя партызанскiя атрады у ваколщах Полацка. Вщебска. Оршы. Маплева. Быхава, Жлобiна. Разам з сялянамi супрацiуленне немцам аказвалi працоуныя У Лiпенi 1918 г. каля 2-х тыдняу баставалi гомельсюя чыгуначнiКi, IX падтрымалi працоуныя Маплёва, Жлобiна, Рагачова. У лiстападзе 1918 г. у Германi адбылася рэвалюцыя. бальшавiкi анулявалi Брэсцкi мiр i рушылi на Захад Чырвоная АрмiЯ заняла Мiнск 10 снежня, а к сярэдзше лютага 1919 г замацавалася на Лiнп ВiЛЬня-Лiда-Слонiм. Такiм чынам, амаль на усей тэрыторЫi Беларусi зноу усталявалася улада бальшавiкоу. На Беларусi пашырыуся рух за нацыянальнае самавызначэнне на дэмакратычнай аснове. Гэтая акалмнасць прымуала бальшавiкоу прыслухацца да патарабавання стварэння беларускай дзяржаунасцi. i студзеня1919 г. у Смаленску быу абнародаваны Машфест Часовага ураду Беларусь якi абвясшу утварэнне БССР. 5 студзеня сталщай БССР стау Мiнск. 2-3 лютага адбыуся i Усебеларускi з'езд Саветау. Яго Вiтау старшыня ВЦВК Свярдлоу Ен зачытау пастанову ВЦВК "Аб прызнаннi незалежнасцi БССР'. i тут жа па прапанове Свярдлова з'езд прыняу рашэнне аб аб'яднаннi БССР з Лтоускай ССР. Суверэнiтэт БССР прыноауся бальшэвiкамi у ахвяру iдэi сусветнай рэвалюцыг З'езд прыняу Канстытуцыю БССР, спiсаную з Канстытуцыi РСФСР 1918 г. 3 наступленнем палякау ЛiтБел таксама хутка памёр, як i нарадзiуся. 3 аднауленнем бальшавiцкай улады на Беларусi узмацняецца жорсткасць палiтычнага рэжыму. Пры перавыбарах валасных Саветау права голасу прадастауляецца тольм малазямельным сялянам. Пры гэтым яго былi пазбаулены нават серадняю. Для барацьбы з антыбальоiавiцкiмi выступленiямi быу уведзены iнстытут заложнукау. У эканаммнай сферы праводзiлася палiтыка 'ваеннага камунiзму'. На Беларусi яна была больш жорсткай. Па прадразвёртцы у сялян забiралi усе лiшю прадукцыi. За карыстанне памешчыцкай зямлёй сяляне павiнны былi аддаваць i\4 ураджаю. Таму яны выказвалi свае незадавальненне уладай. Гэтым тлумачыцца тое, што балыiавiкi не мелi колькi-небудзь значнай падтрымкi сярод беларускага насельнiцтва. 2.Культура Беларусi на сучасным этапе.

Дэмакратызацыя грамадска-палiтычнага жыцця у рэспублiцы у другой палове 80-х гг. азначыла пачатак новага этапу у развiцщ яе культуры. Найбольш радыкальную пазiцыю па пытаннях дэмакратызацыi грамадства, адраджэння беларускай дзяржаунасцi i культуры у гэты час занялi сродкi масавай iнфармацыi. Актыуную пазiцыю, якая вызначала напрамак развiцця рэспублiкi, занялi "Народная газета", што пачала выходзiць у 1990 г.. "Знамя Юностi". Асаблiвасць посткамунютычнай Беларусi у тым, што яе народу прыпадае вырашаць задачу поунага адраджэння культуры, вяртанне народу яго пстарычнай памяцi. Першароднае значэнне у культурна-нацыянальным адраджэннi сучаснай Беларусi мае вяртанне народу яго роднай мовы. Важкiм крокам на гэтым шляху з'явiлася прыняцце ВС РБ Закона аб мовах, якi устанавiу , што дзяржаунай мовай Рэспублiкi Беларусь з'яуляецца беларуская. У чэрвенi 199i г. ВС Беларусi прыняу Закон аб культуры, якi накiраваны на рэалiзацыю сувярэнных правоу рэспублiкi у галiне культуры, на стварэнне прававых умоу для свабоднага развiцця культурных працэсау. Разбурэнне савецкага таталiтарызму паставiла пiсьменнiкау, мастакоу у новыя умовы жыцця i дзейнасцi. Упершыню за гады Савецкай улады з'явiлася магчымасць для свабоднай творчасцi Пачынае пераадольвацца аднабаковасць падыходау да нацыянальна-вызваленчага руху на Беларусi. У дакументальнай аповесцi Ялупна "Пасля набыцця" асвятляецца сггуацыя, якая склалася на Беларусi у першыя днi iснавання Савецкай улады. Новы напрамак у лггаратуры звязаны з iмкненням Лiквiдаваць у ей канфлiкт памiж iдэяй i рэальным зямным жыццём чалавека. Да такiХ творау адносяцца аповесцi Быкава "У тумане", "Аблава", апавяданне Сiпакова "Кулак" Па новаму раглядаецца у беларускай 'вясковай' лггаратуры праблема бацькоу i дзяцей. Аб гэтым аповесцi Блакiты "Вырай", Асшенкi "Рэха даунiх падзей". 3 аптымiстычных пазiцый жыццё веекi паказвае Пташнiк у "Алiмпiядзе". Аднак у сваей большасцi гэтая лггаратура абмяжоуваецца толькi паведамленнем аб праудзе жыцця, пазбягаючы яго глыбокага асэнсавання. Сучаснаму культурнаму адраджэнню Беларусi у значнай меры спрыяе вяртанне забытых, або забароненых творау i iмёнау дзеячау культуры. Гэта творы Мiкулiча. Грахоускага, Бачылы, Кобеца, Звонака. Адноулена у памяцi народа iмя выдатнага беларускага вучонага - псторыка iгнатоускага. пяру якога належыць ..Кароткi нарыс псторьi БеларусГ, Ластоускага. якi ящэ у 1910 г надрукавау упершыню на беларускай мове "Кароткую псторыю Беларусi". Увогуле неабходна адзначыць што у адраджэны беларускай культуры зроблены толькi першыя крокi